"به نام قدرت مطلق الله"
تعریف جهانبینی: آنچه ما نسبت به کل هستی (جهان درون و جهان بیرون) برداشت.ادراک.دریافت و احساس می نماییم.
جهانبینی درون شامل: ادراک و احساس ما نسبت به خودمان است.
جهانبینی بیرون شامل: ادراک واحساس ما نسبت به تمام هستی است.
جهانبینی درون: این بخش مربوط به مقوله انسان میشود. شناخت انسان و نیروهایی که با آنها سروکار دارد.شاید اکثر ما انسان ها بر این باور باشیم که انسان شامل دو بخش است. جسم و روح و برخی هم شاید صرفا به اولی (جسم) اعتقاد داشته باشند.
1- صور آشکار انسان
2- صور پنهان انسان
صور: یعنی صورت و اشکال
صور آشکار: یعنی آنچه قابل رویت است (جسم)
صور پنهان: یعنی آنچه قابل رویت نیست که شامل عقل.نفس.حس و کالبد های دیگر ذهن .روح
مصالح جهانبینی: در اینجا بیشترین توجه ما مربوط به صور پنهان انسان است و شناخت هر کدام از این صور به کمک مدل هایی که ارايه میشود و ارتباط آنها با هم میتواند دید وسیعی را در اختیار ما قرار دهد.
صور پنهان همانند مواد اولیه جهانبینی هستند که از کنار هم قرار گرفتن این مواد بنای جهانبینی پدید می اید. هر کس بنای خویش را با توجه به خواست و علاقه خود میسازد و یا دست کم قرار است این طور باشد چون خواست انسانها در زندگی و حیات با هم متفاوت است لذا نمیتوان متصور شد که تمامی انسانها همگام با هم تا نقطه ای پیش بروند. هر کس به میزان خواست و تمایلی که در خود می یابد در مسیر گام بر میدارد. به همین جهت ما دانش خود را نسبت به ماهیت و نحوه عملکرد این صور تا آنجا که در توانمان است بالا میبریم.
تعریف نفس: آنچه تعیین موجودیت می کند در ظاهر و باطن نفس نامیده میشود و نشانه اش این است که خواسته دارد.
یعنی نفس را با خواسته های آن میشناسیم تمام خواسته های ما از قسمت نفس صادر میشود.
خواسته ها به دو دسته تقسیم میشوند:
1- خواسته معقول
2- خواسته غیر معقول
از آنجایی که نفس دارای خواسته های بسیاری است و تعیین موجودیت می کند ما می توانیم نفس را همانند شهری عظیم در در نظر بگیریم که در آن ساکنین بسیاری زندگی می کنند انسان های صالح. شرور. دزد. خودپرست.مغرور.دانشمند.هنرمند.مردم دار. ورزشکار و...
خواسته ها طیف وسیعی را در بر میگیرند اگر بی تعارف به درون خودمان بنگریم می توانیم تنوع خواسته ها را در خود ببینیم این خواسته ها گاهی بسیار مثبت و الهی و گاهی بسیار پلید و مایع شرمساری و ابروریزی هستند و اینجا می توانیم خواسته های معقول و خوب را به ساکنین خردمند.فرزانه.هنرمندومردم دار و... و خواسته های زشت و نا معقول را به ساکنین جاهل.حسود.دزد.و... نسبت دهیم. و در ضمن همین ساکنین هستند که موجودیت شهر وجودی را تعیین می کنند.
مراحل نفس: بر اساس تنوع ذرات تشکیل دهنده نفس و ماهیت آنها نفس می تواند در یکی از این سه مرحله باشد.
1- نفس اماره : مرتبه ای است که در آن شخص دارنده چنین نفسی بدون تفکر فرمانبردار خواسته های نفس است که البته عموم خواسته ها نا معقول می باشد (نفس اماره یعنی امر کننده) در این مرحله انسان دست به اعمالی میزند ولی درستی و نا درستی آنها برایش قابل تشخیص نمی باشد و شخص از انجام اعمال نا شایست خود ناراحت و پشیمان نمیشود و به عبارت دیگر آن چیزی تحت عنوان وجدان از آن یاد میشود در این مرحله به چشم نمی خورد.
2- نفس لوامه: لوامه به معنی سرزنش کننده است یعنی نفس ملامت گر.
در این مرحله انسانی که دارنده چنین نفسی است به مرحله تشخیص قدم میگذارد و رفته رفته با پالایش های مداوم این تشخیص قوی تر و عمیق میشود اگر عمل نا شایستی توسط شخصی که در چنین مرحله ای قرار دارد انجام شود در شخص احساس ناراحتی و سرزنش پدید می اورد. این احساس از حد بسیار ضعیف تا حد بسیار قوی گسترش می یابد مثلا شخص باید حتما قتل مرتکب شود تا احساس ناراحتی کند و شخص دیگر ممکن است با بلند صحبت کردن با عزیزانش ناراحت و پشیمان شود. هر دوی آنها در مرحله لوامه قرار دارند ولی این کجا و آن کجا! مراحل نفسانی یک پله نیستند بلکه یک طیف میباشند یعنی شخص می تواند در مرتبه پایین نفس لوامه باشد یا در مرتبه بالای نفس لوامه قرار داشته باشد.
3- نفس مطمنه: همان طوری که از اسمش پیداست از اطمینان مد آید. یعنی خواسته ها با اطمینان برگزیده و انتخاب می شوند و تنها به خواسته های معقول پاسخ داده می شود انسانی که دارنده چنین مرحله نفسانی است به مرحله ای از تشخیص رسیده که می تواند درستی و نا درستی کلیه خواسته هایش را تشخیص می دهد و تنها خواسته های معقول را بر گزیند. اصولا خواسته های شخص بر اثر پالایش های مداوم عموما معقول هستند و شاید اندکی از آنها نا معقول باشند. این مرتبه نفسانی بسیار تا بسیار با ارزش است و تنها اندکی از انسان ها به آن راه یافته اند.
برچسب: جهانبینی,
نویسنده: مبین احمدپور